Երկարակեցության 7 կանոն

Յուրաքանչյուր մարդ կարող է նշել իր ծննդյան 90 կամ 100-ամյակը, համոզված է ամերիկացի սրտաբան Կլայդ Յանսին: Նրա վկայությամբ, դրա համար բավական է պահպանել 7 պարզ կանոններ, որոնք կօգնեն հասնել առողջական լավ վիճակի:

• Վարել ակտիվ կենսակերպ: Ֆիզիկապես ոչ ակտիվ մարդիկ երկու անգամ ավելի շատ են հակված սրտի հիվանդության և ինսուլտի: Բացի այդ, ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության բացակայությունը մարդու կյանքից խլում է գրեթե 4 տարի:

• Վերահսկել արյան մեջ խոլեստերինի մակարդակը: Սրտաբանը հիշեցնում է, որ խոլեստերինի բարձր մակարդակը մեծացնում է սրտի հիվանդության և ինսուլտի ռիսկը:

• Ճիշտ սնվել: Առողջ կենսակերպն սկսվում է ճիշտ սնվելուց: Ապագա երկարակյացների համար հատկապես կարևոր է մեծ քանակությամբ բջջանքով հարուստ մթերք, հատիկավորներ, թարմ մրգեր ու բանջարեղեն օգտագործել:

• Վերահսկել զարկերակային արյան ճնշումը: Աշխարհի բոլոր սրտաբանները զ/ճ բարձր ճնշումն անվանում են «դանդաղ մարդասպան»: Եթե ճնշումը հսկողության տակ պահվի, ապա կարելի է ժամանակին կանխարգելել հիվանդությունները, այդպիսով 40%-ով կրճատելով ինսուլտի և 25%-ով սրտային նոպայի  ռիսկը:

• Պայքարել ավելորդ քաշի դեմ: Ավելորդ քաշը սրտի հիվանդության և ինսուլտի զարգացման ռիսկի հիմնական գործոնն է, իսկ ճարպակալումը կարող է կյանքի տևողությունը կրճատել գրեթե 5 տարով: Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության փորձագետների հաշվարկով, 4 տարի հետո աշխարհում 2,3 մլրդ մարդ կտառապի ճարպակալմամբ և ուղեկցող հիվանդություններով, դրա համար ներկայումս ճարպակալումը կարելի է արդեն համաճարակ համարել:

• Վերահսկել արյան մեջ շաքարի մակարդակը և հիշել դրա հետ կապված բարդությունների մասին: Մասնավորապես, շաքարային դիաբետը նպաստում է է զ/ճ-ի բարձրացման ռիսկին, հանգեցնում  աթերոսկլերոզի, սրտի իշեմիկ հիվանդության և ինսուլտի:

• Չծխել: Այս կործանարար սովորության պատճառով աշխարհում ամեն տարի տասնյակ հազարավոր մարդիկ են մահանում: Ի դեպ, եթե մարդը թողնում է ծխելը, ապա սրտի հիվանդության և ինսուլտի զարգացման ռիսկն սկսում է նվազել: Կյանքի երկարատևության մասին իր  տեսությունն առաջ տանելով, Կլայդ Յանսին նշում է, որ երկարակյաց մարդիկ օգնում են տնտեսությանը միլիարդավոր դոլարներ խնայել, քանի որ կրճատվում են սիրտ-անոթային հիվանդությունների բուժման համար նախատեսվող գումարները: 

Ժառանգականության մասին չարժե վիճել

Բժիշկներն այդ տեսության հետ միայն մասամբ են համաձայն, չէ որ ճիշտ կենսակերպը չ կարող  փոխել մարդու ժառանգականությունը, որը 50%-ով որոշում է կյանքի երկարատևությունը: Ի դեպ, նիդեռլանդացի գիտնականները բացահայտել են, այսպես կոչված «երկարակեցության գենը»: Նրանք  վերծանել են 115-ամյա երկարակյաց կնոջ գեները, ով մահից առաջ իր մարմինն ու ուղեղը կտակել էր գիտությանը: Հետազոտողների վկայությամբ, չնայած պատկառելի տարիքին, կինը, նույնիսկ կյանքի վերջին տարիներին մոտ 50 տարով երիտասարդ էր երևում և կարողանում էր իր կարիքներն ինքնուրույն հոգալ: Գիտնականների տվյալների համաձայն, երկարակյաց կնոջը ծերունական տկարություններից փրկել են սեփական գեները:

«Մենք վստահ ենք, որ գերազանց առողջության և կյանքի երկարատևության պատճառը նր գեներն են, որոնց շնորհիվ նրա կյանքն այդքան երկար և երջանիկ է եղել»,-հայտարարել է Ամստերդամի համալսարանի բժիշկ Հեննե Հոլստեջը:

Գիտնականները նաև նշում են, որ «երկարակեցության գենի» լրիվ վերծանման  նպատակով հետազոտությունների համար ևս մի քանի տարի կպահանջվի:

-Հարկ է առողջ կենսակերպ վարել, օգտագործել միայն բարձրորակ մթերք: Չծխել: Սահմանափակել ալկոհոլի թունավոր ազդեցությունը: Հատկապես, թունավոր, որովհետև ըստ ԱՀԿ-ի հանձնարարականների`  ալկոհոլի նորմալ քանակությունը (քիչ չափաբաժիններով) բարենպաստ ազդեցություն է թողնում ծերության և ուռուցքային հիվանդությունների վրա: Պարբերաբար պետք է հետազոտվել բժշկի մոտ, բացառելու հիպերտոնիան, աթերոսկլերոզը, սրտային հիվանդությունները և այլն, - խորհուրդ են տալիս գիտնականները:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ